≡ MENU
×

Deel deze pagina

Polarisatie overbruggen vanuit psychologie

Polarisatie overbruggen vanuit psychologie

Het is pijnlijk duidelijk dat we momenteel, meer dan in de afgelopen dertig jaar, een polarisering van politiek en maatschappij doormaken. Er wordt gescholden en met modder gegooid op de Sociale media, en in het echt. Tussen burgers en staatslieden.

Het is steeds linkser tegen steeds rechtser, al zullen beide partijen beweren dat ze het nuchtere midden zijn en zeker niet extreem. Beide denken ze realist te zijn en hebben het gelijk van hun gekozen media en hun gekozen wetenschappers aan hun kant. Of het nu gaat om klimaatverandering of Zwarte Piet, het debat is eindeloos want het wordt gevoerd vanuit de loopgraven. Loopgraven die veel dieper graven dan zichtbaar in de argumenten. Want de eigenlijke verschillen gaan terug op diepere lagen in de menselijke psyche.

Narcissus en Echo

In de extremen hebben we te maken met een polariteit tussen zelfliefde en zelfhaat. Tussen, in het extreme, Narcisme en zelfkastijding. Het verhaal van Narcissus is bekend: hij wilde naar zichzelf kijken in de spiegel maar werd er niet gelukkig mee. Beide elementen, zowel de zelfliefde als de zelfhaat zijn noodzakelijk om in balans en gelukkig te zijn. De mens is noch alleen maar goed (Oosterse leer), noch alleen maar slecht (Christelijke leer). Hij is ten diepste beide. En moet leren een balans te vinden zonder tijdelijk te vervallen tot uitersten.

Nu ga ik een voorstel doen: ‘rechts’ denken vind zijn oorsprong in zelfliefde en de ‘linkse kerk’ vind zijn bron in zelfhaat: ‘weg met ons, wij zijn slecht, leef voor de ander, de andere cultuur is goed’. Mijn begrip van de situatie is dat we te maken hebben met een correctie op dertig jaren verlinksing met een sterke ruk naar rechts. Als het nu maar tijdelijk is dan komt het goed.

Het is vanuit de bovengeschetste diepere lagen van de psyche niet zo moeilijk een tabel te maken met wat links en rechts denken is. Deze kan bijna oneindig worden verlengd omdat de uitersten zo diep gaan: het zijn bijna twee verschillende life-styles aan het worden.

zelfhaat denken zelfliefde denken
vreemde culturen en religies ruimte geven Nederlandse vlag en volkslied
progressief en innovatief conservatief en traditioneel
nieuwsgierig betrokken
beloning en compliment straf, ‘law and order’
wij de EU wij Nederland
wereldburger tribe
ga voor je idealen behoud het goede en de orde
verstand gevoel
zelfontplooiing genieten
persoonlijke groei welvaart
natuur en milieu cultuur en ondernemerschap

De ene allergie waar we op stuiten is dat de rechterkant bij alles van de linkerkant voelt: Waarom anders? Deden we het weer eens niet goed? Waarom mag ik niet gewoon mijn gevoel volgen en mezelf zijn? Even genieten. Even orde en rust. En ten diepste: Waarom geef je me het gevoel slecht te zijn? Ik wil me alleen eens een keertje goed over mezelf voelen. De ongeuite kreet is: “Don’t destroy my home, and leave me alone, you libtard! You create chaos.

De andere allergie waar we op stuiten is dat de linkerkant bij alles van de rechterkant denkt: Dat gaat fout! Hoe kun je zo naïef zijn? Hoe kun je zo op het goede in de mens vertrouwen? Hoe kun je zo blind zijn voor de corrupte slechtheid van de huidige maatschappij? De ongeuite kreet is: “Ik schaam me voor deze maatschappij, fascist! Je maakt er een gevangenis van.

Ten diepste wekken beide kanten het schuld- en schaamtegevoel bij de ander op. Schaamte voor ons onvermogen. Ons onvermogen om onze goedheid en onze slechtheid onder ogen te zien.

Reacties welkom.

Eén reactie op “Polarisatie overbruggen vanuit psychologie”

  1. Goede gedachten Bernard.
    Ik vraag me af wat er met het ‘politieke midden’ gebeurd is; dat hart waarvan men kort geleden nog zei dat alles erheen verschuift.
    Wellicht omdat onder zowel de linker als de rechtervleugel een wereldbeeld is ontstaan dat geluk een ‘zero sum game’ is. Wat de een aan geluk erbij krijgt móet wel ten koste van het geluk van de ander zijn. Het drukt de partijen alleen maar verder uit elkaar.

Geef een reactie